Ungawufumana umsebenzi ungenayo imatriki eMzantsi Afrika?
Ewe, unako. Ukungagqibi imatriki kungaziva ngathi luvulekile ucango, kodwa abantu abaninzi abangenayo imatriki bayasebenza kwaye bafumana imali namhlanje. Nantsi inyaniso enyanisekileyo malunga nento evulelekileyo kuwe — nendlela yokuyifumana.
Ukuba awuyigqibanga imatriki, mhlawumbi ukhathazekile ukuba oko kuthetha ukuba awunakufumana umsebenzi. Abantu abaninzi baziva ngolu hlobo, kwaye oku kubathintela ekuzameni. Ngoko ke, masicace kwaye sinyaniseke kuwe.
Ukungabi namatriki kuvala ezinye iingcango — kodwa kushiya ezininzi zivuleke kakhulu. Kukho umsebenzi wokwenene, ozinzileyo ngaphandle apho kubantu abangenayo imatriki. Iqhinga kukwazi ukuba ujonge phi, nokubeka amandla akho apho abalulekileyo khona endaweni apho angabalulekanga khona.
Imatriki iyanceda, kwaye ukuba ungayigqiba ngenye imini, kufanelekile ukuyenza. Kodwa ukungabi nayo ngoku akuthethi ukuba awunakusebenza, ufumane imali, kwaye wakhe ubomi obuhle. Abantu abaninzi baqala ngaphandle kwematriki baze bakhule ukusuka apho.
Imisebenzi onokuyifumana ungenayo imatriki
Abaqeshi abaninzi bakhathalele ngakumbi ukuba uthembekile, unyanisekile kwaye ukhuthele kunokuba bakhathalele isatifikethi. Nanga amathuba emisebenzi avame ukuvuleka kubantu abangenayo imatriki:
- Iivenkile kunye nezitolo — umpakishi, umpakishi weeshelufu, umcoci, umqokeleli weetroli, kwaye kaninzi umabhalane wemali.
- Ukucoca nomsebenzi wasekhaya — ii-ofisi, amakhaya, iihotele nezakhiwo zihlala zifuna abacoci.
- Ezokhuseleko — awudingi imatriki ukuze ube ngunogada, kodwa udinga uqeqesho nobhaliso. Nantsi indlela amagrade e-PSIRA asebenza ngayo nendlela yokubhalisa.
- Abasebenzi abaqhelekileyo nabasebenzi bezandla — kwiindawo zokwakha, kwiifektri, kwiindawo zokugcina impahla nakwiifama.
- Abasebenzi bepetroli — umsebenzi ozinzileyo, oqhelekileyo ongadingi imatriki.
- Abaqhubi nabahambisi — ukuba unelayisensi, kukho umsebenzi wokuhambisa nokuqhuba.
- Ukulima nokulungisa igadi — umsebenzi ozinzileyo kubantu abanezandla ezilungileyo.
- Abasebenzi, abasebenzi basekhitshini nabacoci kwiindawo zokutyela nakwiivenkile zokutya okukhawulezayo.
- Umsebenzi wokugcina impahla nokupakisha — ukukhetha, ukupakisha nokuhlela iimpahla.
Jonga olu luhlu kwakhona. Le yimisebenzi yokwenene, enyanisekileyo ehlawulayo — kwaye uninzi lwayo lunokukhula lube yindima yabasetyhini nabaphathi ngokuhamba kwexesha. Abaphathi abaninzi baqala njengabapakishi nabacoci.
Ii-learnerships: fumana imali ngelixa ufunda
Nantsi into abantu abaninzi abangayaziyo: ezinye ii-learnerships zamkela abantu abangayigqibanga imatriki. I-learnership yinkqubo apho usebenza khona, ufunde isakhono, kwaye ufumane isixa esincinci (isitipendi) ngexesha elinye.
Ezinye ii-learnerships zifuna imatriki, kodwa ezinye zamkela i-Grade 10 okanye i-Grade 11. Ziyindlela enamandla yokufumana isakhono namava okwenene, okunokuvula iingcango ezininzi kamva. Kufanelekile ukukhangela ezo zihambelana nenqanaba lesikolo onalo — ibhodi lethu lemisebenzi lihlaziywa yonke imihla kwaye lidwelisa ii-learnerships kunye nayo yonke enye into.
Okubaluleke ngaphezu kwematriki
Kwemisebenzi engentla, abaqeshi bahlala bezibuza umbuzo olula: Ndingamthemba na lo mntu ukuba uza kuvela aze enze umsebenzi kakuhle? Ungakwazi ukuyizuza loo ntembeko ngaphandle kwesatifikethi, ngokubonisa:
- Uthembekile — uvela, ngexesha, yonke imihla.
- Unyanisekile — unokuthenjwa ngemali, isitokhwe kunye nepropathi yabantu.
- Usebenza nzima — akufuneki uxelelwe kabini.
- Uzimisele ukufunda — isimo sengqondo esihle sihlala sibetha isatifikethi.
Ezi zizinto onazo sele, okanye onokuzibonisa. Zibeke phambili xa ufaka isicelo.
Ungayenza njani i-CV yakho ibe namandla ngaphandle kwematriki
Ukungabi namatriki akuthethi ukuba une-CV ebuthathaka. Nantsi indlela yokwenza eyakho ibe namandla:
- Qala ngamava akho. Nawuphi na umsebenzi owenzileyo — nkqu umsebenzi ongekho semthethweni njengokuhlamba iimoto, iinwele, ukuthengisa okanye ukuncedisa kwivenkile yase-spaza — ubonisa ukuba unokusebenza. Kubeke phambili.
- Bonisa inqanaba lakho lesikolo ngokunyaniseka. Ukuba ugqibile i-Grade 10 okanye i-Grade 11, kubeke oko. Kusabonisa iminyaka yokufunda esikolweni.
- Dwelisa naziphi na izifundo ezimfutshane okanye izatifikethi. Isifundo soncedo lokuqala, isifundo sekhompyutha, isatifikethi sokhuseleko — nantoni na iyabaluleka.
- Bonisa amandla akho. Uthembekile, unyanisekile, ukhuthele, ulunge nabantu — ezi zezinto abaqeshi abazifunayo kule misebenzi.
- Yongeza izalathiso. Umntu onokukufakazela unamandla xa ungenayo imatriki.
✅ Yiba nyanisekile ngematriki: ungaze uthi unematriki ukuba awunayo. Endaweni yoko, bonisa inqanaba lesikolo olifikelele kwaye uvumele amava akho nesimilo sakho sithethe. Abaqeshi bayahlola, kwaye ukubanjwa kukulahlekisela umsebenzi. Inyaniso yakha intembeko — kwaye intembeko ikwenza uqeshwe.
💡 Send My CV inganceda: sakha i-CV yakho sijolise kumava akho nakwizakhono zakho, hayi kwisatifikethi ongenaso. Simahla, sisebenza kwisikhangeli sakho, kwaye kuthatha malunga nemizuzu eyi-10.
Yakha i-CV yam yasimahla →Ungayigqiba imatriki kamva?
Awudingi imatriki ukuze uqale ukusebenza — kodwa ukuba ukhe wafumana ithuba lokuyigqiba, ingavula iingcango ezininzi kwixesha elizayo. Abantu abaninzi bagqiba imatriki kamva ngeenkqubo zethuba lesibini kunye nokufunda ixesha elithile, ngamanye amaxesha ngelixa besebenza. Akukaze kube kade.
Urhulumente unenkqubo yasimahla ye-Second Chance Matric Programme yabantu abangaphumelelanga okanye abangayigqibanga imatriki. Ungafunda ngayo kwiwebhusayithi esemthethweni yeSebe leMfundo esiSiseko: Second Chance Programme.
Kodwa ungakhange ulinde ukuze uqale ukusebenza. Ungafumana imali kwaye wakhe amava ngoku, kwaye ufunde kamva ukuba ukhetha.
Eyona nto ibalulekileyo yile: ungavumeli "Andinayo imatriki" ikuthintele ekufakeni isicelo. Abaqeshi abaninzi baya kunika umntu othembekileyo, onyanisekileyo, okhutheleyo ithuba — kodwa kuphela ukuba loo mntu ufaka isicelo. Ngoko ke, faka isicelo.
Ukungabi namatriki asikokuphela kwebali lakho — yinxalenye yalo nje. Gxila kwimisebenzi emininzi evulelekileyo kuwe, bonisa ukuba uthembekile kwaye unyanisekile, kwaye uqhubeke nokufaka izicelo. Umsebenzi wakho ukhona ngaphandle.
Yakha i-CV yakho yasimahla ngoku
Send My CV ikunceda ukuba wakhe i-CV enamandla — unematriki okanye ungenayo — ebonisa amava akho kunye nezakhono zakho ezilungileyo. Simahla, kwisikhangeli sakho, malunga nemizuzu eyi-10.
Imibuzo ebuzwa rhoqo
Ungawufumana umsebenzi ungenayo imatriki eMzantsi Afrika?
Ewe. Ukungabi namatriki kuvala ezinye iingcango, kodwa abaqeshi abaninzi bakhathalele ngakumbi ukuba uthembekile, unyanisekile kwaye ukhuthele kunokuba bakhathalele isatifikethi. Ivenkile, ukucoca, ukhuseleko, umsebenzi jikelele, umsebenzi wepetroli, ukuqhuba nokuhambisa, ukulima, umsebenzi wokutyela kunye nomsebenzi wokugcina impahla konke kuvulelekile kubantu abangenayo imatriki. Eyona nto ibalulekileyo kukufaka isicelo — abantu abaninzi bazikhupha ngaphambi kokuba umqeshi ababone.
Yeyiphi imisebenzi endingayifumana ngaphandle kwematriki?
Ezi ziqhelekileyo zezi: umpakishi, umpakishi weeshelufu, umqokeleli weetroli kunye nomabhalane wemali kwiivenkile; umcoci kwii-ofisi, emakhaya nasezihotele; unogada xa sele unolwazi lwe-PSIRA nobhaliso; umsebenzi jikelele okanye umsebenzi wezandla kwiindawo zokwakha, kwiifektri nakwiifama; umsebenzi wepetroli; umqhubi okanye umsebenzi wokuhambisa ukuba unelayisensi; umlimi; umncedisi okanye abasebenzi basekhitshini; kunye nokukhetha nokupakisha kwindawo yokugcina impahla. Uninzi lwezi lukhula lube yindima yabasetyhini nabaphathi ngokuhamba kwexesha.
Ndingenza i-learnership ngaphandle kwematriki?
Ngamanye amaxesha, ewe. Ezinye ii-learnerships zifuna imatriki, kodwa ezinye zamkela i-Grade 10 okanye i-Grade 11. I-learnership ikuvumela ukuba usebenze, ufunde isakhono kwaye ufumane isitipendi ngexesha elinye, ngoko ke yindlela enamandla yokwakha amava avula iingcango ezininzi kamva. Khangela ii-learnerships ezihambelana nenqanaba lesikolo onalo ngokwenene kunokuba ucinge ukuba awufanelekanga.
Ndingafaka ntoni kwi-CV yam ukuba andiyigqibanga imatriki?
Bonisa inqanaba lesikolo olifikelele, njenge-Grade 10 okanye i-Grade 11, kwaye ungaze uthi unematriki ongenayo — abaqeshi bayahlola, kwaye ukubanjwa kukulahlekisela umsebenzi. Qala ngamava akho endaweni yoko, kubandakanya umsebenzi ongekho semthethweni njengokuhlamba iimoto, iinwele, ukuthengisa okanye ukuncedisa kwivenkile yase-spaza. Yongeza naziphi na izifundo ezimfutshane, amandla akho anjengokuthembeka nokunyaniseka, kunye nezalathiso ezinokukufakazela.
Ndingakwazi na ukuyigqiba imatriki kamva?
Ewe. ISebe leMfundo esiSiseko linenkqubo yasimahla ye-Second Chance Matric Programme yabantu abangaphumelelanga okanye abangayigqibanga imatriki, kwaye abantu abaninzi bafunda ixesha elithile ngelixa besebenza. Akukaze kube kade. Kodwa akufuneki ulinde ukuba uqale ukusebenza — unokufumana imali kwaye wakhe amava ngoku kwaye ufunde kamva.
Amava akho abaluleke ngaphezu kokuba ucinga. Yakha i-CV yakho yasimahla →